فارسی English


ارائه خدمات بالینی

مقدمه: همان گونه که پیش تر آمده، دپارتمان روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک بیمارستان روزبه، شاید اولین و نیز تنها دپارتمانی باشد که در کشور به طور ویژه به موضوع روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک می پردازد. بیمارستان روزبه یک مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی می باشد. از سوی دیگر، موضوع فعالیت این دپارتمان، از جمله موضوعات نوینی بشمار می رود که در جهان و نیز کشور ما، عمر چندانی ندارد. بنابراین، ارایه ی هر گونه خدمات تشخیصی، درمانی، و یا پیشگیری به بیماران، خانواده های ایشان، و نیز جمعیت عمومی مستلزم درک درستی از مفاهیم بنیادین روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک توسط متخصصین محترم عرصه ی سلامت ذهن دارد. با این اوصاف، آموزش، پژوهش و انتشارات اجزای لاینفک ارایه ی خدمات می باشند.

با توجه به محدودیت هایی که از آغاز به کار دپارتمان روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک بیمارستان روزبه در زمینه ی تامین نیروهای تخصصی مورد نیاز و نیز تجهیزات لازم وجود داشته، ارایه ی خدمات این دپارتمان تا پایان سال ۱۳۹۴ به طور عمده در عرصه های آموزشی، پژوهشی و انتشاراتی متمرکز بوده است. از اوایل سال ۱۳۹۵ و با توجه به فضای فیزیکی و تجهیزات موجود در دپارتمان و آزمایشگاه روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک بیمارستان، و با امید به تکمیل این امکانات و نیز تامین نیروی تخصصی مورد نیاز می توانیم امیدوار باشیم که در آینده ای نه چندان دور شاهد ارایه ی خدمات گوناگون به بیماران، خانواده های ایشان، و نیز جمعیت عمومی (حداقل در خانواده های با احتمال خطر بالا) باشیم. 

برنامه ی خدمات بالینی دپارتمان روانپزشکی و رفتارشناسی ژنومیک در صورت تامین نیروی تخصصی مورد نیاز: در صورت تامین نیروی انسانی، در آغاز می توان در جهت راه اندازی مراکز تخصصی زیر اقدام نمود.

۱) مرکز تخصصی مشاوره ی روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک

۲) مرکز تخصصی روانداروژنومیکس (ژنوم تا دارو درمانی)

۱) مرکز تخصصی مشاوره ی روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک: مشاوره ی ژنتیک به طور خلاصه عبارت است از فراگشت کمک به مراجعین در راستای ارتقای دانش ایشان نسبت به نقش ژنتیک (و بر هم کنش های آن با عناصر محیطی و رشدی) در پیشگیری از بروز اختلال، سبب شناسی، تشخیص، درمان، پیشگیری از عود و بازتوانبخشی. شاید امروزه از رایج ترین مشاوره ها در طب، مشاوره ی ژنتیک بوده و در این میان بیشترین آمار در مورد مشاوره های روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک می باشد. این مشاوره ها می توانند فهم درست تری از اختلال های ذهن و روان و رفتار در اختیار بیماران و خانواده های ایشان قرار دهد. مرکز تخصصی مشاوره ی روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک بیمارستان روزبه اولین مرکز تخصصی مشاوره ی ژنتیک در نوع خود خواهد بود. ا ز جمله اهداف این مرکز تخصصی می توان به موارد زیر اشاره نمود:

*  ارایه ی مشاوره های تخصصی در مورد اختلال های ذهن و روان و رفتار به مراجعین و خانواده های ایشان، و نیز متخصصین عرصه ی سلامت ذهن در مورد نقش ژنتیک و بر هم کنش های آن با عناصر محیطی و رشدی در:

    بروز اختلال ها

    سبب شناسی اختلال ها

    درمان اختلال ها

    پیشگیری از عود حمله های بعدی اختلال ها    

                                                   

*   آموزش مفاهیم و شیوه های مشاوره های روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک به متخصصین عرصه ی سلامت ذهن.

*   طراحی و اجرای پژوهش در عرصه ی مشاوره های روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک.

 

۲) مرکز تخصصی روانداروژنومیکس (ژنوم تا دارو درمانی): امروزه داروهای فراوانی در درمان انواع اختلال های روان پزشکی به کار می روند. بدیهی است که این داروها در تمامی بیماران پاسخ یکسانی نداشته باشند. پژوهش های بسیاری نشان داده اند که بخش مهمی از این تفاوت ها ناشی از گوناگونی های ژنتیک بیماران است. به بیان دیگر، این گوناگونی های ژنتیک بر روی چگونگی پاسخ دهی بیماران به داروها نقش تعیین کننده ای دارند. روانداروژنومیکس  (Psychopharmacogenomics) عبارت است از مطالعه بر روی چگونگی اثر ژنتیک بر پاسخ دهی بیماران به داروها (اثرات درمانی و نیز عوارض). مرکز تخصصی روانداروژنومیکس به تحلیل ژنتیک و اپی ژنتیک بیماران در ارتباط با داروهای مورد مصرف ایشان می پردازد. این مرکز تخصصی به متخصصین کمک می کند تا داروهای مناسب تری را برای بیماران تجویز کنند. از سوی دیگر به ایشان کمک کرده تا مقدار لازم از داروها را برای بیمارانشان توصیه نمایند. بدیهی است نوع و مقدار مناسب داروها می تواند در جلب همکاری بیماران (و حمایت منسوبین ایشان) در مصرف درست داروها نقش اساسی داشته باشد. برخی از اهداف مرکز تخصصی روانداروژنومیکس عبارتند از:

*  ارایه ی مشاوره های تخصصی در مورد نقش ژنتیک در دارودرمانی اختلال های ذهن و روان و رفتار به مراجعین و خانواده های ایشان، و نیز متخصصین عرصه ی سلامت ذهن با هدف افزایش اثرات درمانی و نیز کاهش عوارض این داروها.

*   آموزش روانداروژنومیکس به متخصصین مربوطه در عرصه ی سلامت ذهن.

*   پژوهش های بومی مبتنی بر نژاد در موضوع روانداروژنومیکس با همکاری متخصصین و مراکز علمی مربوطه.

مقدمه: همان گونه که پیش تر آمده، دپارتمان روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک بیمارستان روزبه، شاید اولین و نیز تنها دپارتمانی باشد که در کشور به طور ویژه به موضوع روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک می پردازد. بیمارستان روزبه یک مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی می باشد. از سوی دیگر، موضوع فعالیت این دپارتمان، از جمله موضوعات نوینی بشمار می رود که در جهان و نیز کشور ما، عمر چندانی ندارد. بنابراین، ارایه ی هر گونه خدمات تشخیصی، درمانی، و یا پیشگیری به بیماران، خانواده های ایشان، و نیز جمعیت عمومی مستلزم درک درستی از مفاهیم بنیادین روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک توسط متخصصین محترم عرصه ی سلامت ذهن دارد. با این اوصاف، آموزش، پژوهش و انتشارات اجزای لاینفک ارایه ی خدمات می باشند.

با توجه به محدودیت هایی که از آغاز به کار دپارتمان روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک بیمارستان روزبه در زمینه ی تامین نیروهای تخصصی مورد نیاز و نیز تجهیزات لازم وجود داشته، ارایه ی خدمات این دپارتمان تا پایان سال ۱۳۹۴ به طور عمده در عرصه های آموزشی، پژوهشی و انتشاراتی متمرکز بوده است. از اوایل سال ۱۳۹۵ و با توجه به فضای فیزیکی و تجهیزات موجود در دپارتمان و آزمایشگاه روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک بیمارستان، و با امید به تکمیل این امکانات و نیز تامین نیروی تخصصی مورد نیاز می توانیم امیدوار باشیم که در آینده ای نه چندان دور شاهد ارایه ی خدمات گوناگون به بیماران، خانواده های ایشان، و نیز جمعیت عمومی (حداقل در خانواده های با احتمال خطر بالا) باشیم. 

برنامه ی خدمات بالینی دپارتمان روانپزشکی و رفتارشناسی ژنومیک در صورت تامین نیروی تخصصی مورد نیاز: در صورت تامین نیروی انسانی، در آغاز می توان در جهت راه اندازی مراکز تخصصی زیر اقدام نمود.

۱) مرکز تخصصی مشاوره ی روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک

۲) مرکز تخصصی روانداروژنومیکس (ژنوم تا دارو درمانی)

۱) مرکز تخصصی مشاوره ی روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک: مشاوره ی ژنتیک به طور خلاصه عبارت است از فراگشت کمک به مراجعین در راستای ارتقای دانش ایشان نسبت به نقش ژنتیک (و بر هم کنش های آن با عناصر محیطی و رشدی) در پیشگیری از بروز اختلال، سبب شناسی، تشخیص، درمان، پیشگیری از عود و بازتوانبخشی. شاید امروزه از رایج ترین مشاوره ها در طب، مشاوره ی ژنتیک بوده و در این میان بیشترین آمار در مورد مشاوره های روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک می باشد. این مشاوره ها می توانند فهم درست تری از اختلال های ذهن و روان و رفتار در اختیار بیماران و خانواده های ایشان قرار دهد. مرکز تخصصی مشاوره ی روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک بیمارستان روزبه اولین مرکز تخصصی مشاوره ی ژنتیک در نوع خود خواهد بود. ا ز جمله اهداف این مرکز تخصصی می توان به موارد زیر اشاره نمود:

*  ارایه ی مشاوره های تخصصی در مورد اختلال های ذهن و روان و رفتار به مراجعین و خانواده های ایشان، و نیز متخصصین عرصه ی سلامت ذهن در مورد نقش ژنتیک و بر هم کنش های آن با عناصر محیطی و رشدی در:

    بروز اختلال ها

    سبب شناسی اختلال ها

    درمان اختلال ها

    پیشگیری از عود حمله های بعدی اختلال ها    

                                                   

*   آموزش مفاهیم و شیوه های مشاوره های روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک به متخصصین عرصه ی سلامت ذهن.

*   طراحی و اجرای پژوهش در عرصه ی مشاوره های روان پزشکی و رفتارشناسی ژنومیک.

 

۲) مرکز تخصصی روانداروژنومیکس (ژنوم تا دارو درمانی): امروزه داروهای فراوانی در درمان انواع اختلال های روان پزشکی به کار می روند. بدیهی است که این داروها در تمامی بیماران پاسخ یکسانی نداشته باشند. پژوهش های بسیاری نشان داده اند که بخش مهمی از این تفاوت ها ناشی از گوناگونی های ژنتیک بیماران است. به بیان دیگر، این گوناگونی های ژنتیک بر روی چگونگی پاسخ دهی بیماران به داروها نقش تعیین کننده ای دارند. روانداروژنومیکس  (Psychopharmacogenomics) عبارت است از مطالعه بر روی چگونگی اثر ژنتیک بر پاسخ دهی بیماران به داروها (اثرات درمانی و نیز عوارض). مرکز تخصصی روانداروژنومیکس به تحلیل ژنتیک و اپی ژنتیک بیماران در ارتباط با داروهای مورد مصرف ایشان می پردازد. این مرکز تخصصی به متخصصین کمک می کند تا داروهای مناسب تری را برای بیماران تجویز کنند. از سوی دیگر به ایشان کمک کرده تا مقدار لازم از داروها را برای بیمارانشان توصیه نمایند. بدیهی است نوع و مقدار مناسب داروها می تواند در جلب همکاری بیماران (و حمایت منسوبین ایشان) در مصرف درست داروها نقش اساسی داشته باشد. برخی از اهداف مرکز تخصصی روانداروژنومیکس عبارتند از:

*  ارایه ی مشاوره های تخصصی در مورد نقش ژنتیک در دارودرمانی اختلال های ذهن و روان و رفتار به مراجعین و خانواده های ایشان، و نیز متخصصین عرصه ی سلامت ذهن با هدف افزایش اثرات درمانی و نیز کاهش عوارض این داروها.

*   آموزش روانداروژنومیکس به متخصصین مربوطه در عرصه ی سلامت ذهن.

*   پژوهش های بومی مبتنی بر نژاد در موضوع روانداروژنومیکس با همکاری متخصصین و مراکز علمی مربوطه.